Άρθρα

Ενεργειακή Απόδοση

Ενεργειακή Απόδοση – Ενσωμάτωση στο Ελληνικό Δίκαιο της Οδηγίας 2012/27/ΕΕ

Ενεργειακή Απόδοση – Ενσωμάτωση στο Ελληνικό Δίκαιο της Οδηγίας 2012/27/ΕΕ

Ο  Νόμος 4342/2015 εναρμονίζει την ελληνική νομοθεσία με την Οδηγία 2012/27/ΕΕ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου της Ευρώπης. Ενσωματώνει τις κατευθύνσεις   «για την ενεργειακή απόδοση. Παράλληλα τροποποιεί τις Οδηγίες 2009/125/ΕΚ και 2010/30/ ΕΕ. Τέλος καταργεί τις Οδηγίες 2004/8/ΕΚ και 2006/32/ΕΚ» (ΕΕ L 315 της 14.11.2012), όπως τροποποιήθηκε από την Οδηγία 2013/12/ΕΕ του Συμβουλίου της 13ης Μαΐου 2013 «για την προσαρμογή της Οδηγίας 2012/27/ΕΕ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου για την ενεργειακή απόδοση, λόγω της προσχώρησης της Δημοκρατίας της Κροατίας (ΕΕ L141 της 28.5.2013)»

Θεσπίζεται πλαίσιο μέτρων για την προώθηση της ενεργειακής απόδοσης.  Στόχος είναι  να συνεισφέρει η χώρα  στην επίτευξη του πρωταρχικού στόχου για το 2020 εξοικονόμησης πρωτογενούς ενέργειας  της Ε.Ε.  Ήτοι βελτίωση ενεργειακής απόδοσης κατά 20%.  Επιδιώκεται επίσης να προετοιμάσει το έδαφος για περαιτέρω βελτιώσεις της ενεργειακής απόδοσης πέραν της προαναφερόμενης χρονολογίας.

Θεσπίζονται ενδεικτικοί εθνικοί στόχοι ενεργειακής απόδοσης για το 2020. Περιλαμβάνονται  μέτρα για την προώθησή τους και κανόνες που αποσκοπούν στην υπερνίκηση των αδυναμιών της αγοράς ενέργειας. Στόχος των μέτρων είναι  η διευκόλυνση  στην απόδοση του ενεργειακού  εφοδιασμού και της χρήση ενέργειας.

Οι βασικές αλλαγές που επέρχονται με το νόμο αυτό περιλαμβάνουν:

Καθορισμός Στόχων Ενεργειακής Απόδοσης

Εφαρμογή Εθνικών Σχεδίων Δράσης για την Ενεργειακή Απόδοση (ΕΣΔΕΑ)

Η Διεύθυνση Ενεργειακών Πολιτικών και Ενεργειακής Αποδοτικότητας της Γενικής Γραμματείας Ενέργειας και Ορυκτών Πρώτων Υλών του ΥΠΕΚΑ έχει την ευθύνη για την εκπόνηση Εθνικών Σχεδίων Δράσης Ενεργειακής Απόδοσης (ΕΣΔΕΑ). Η εκπόνηση των σχεδίων γίνεται  σε συνεργασία με συναρμόδια υπουργεία και φορείς. 

Τα ΕΣΔΕΑ:

α) καλύπτουν σημαντικά μέτρα βελτίωσης της ενεργειακής απόδοσης και την αναμενόμενη και επιτευχθείσα εξοικονόμηση ενέργειας.  Συμπεριλαμβάνονται τα μέτρα στον τομέα του εφοδιασμού, της μεταφοράς και της διανομής ενέργειας, καθώς και της τελικής χρήσης ενέργειας,

β) συμπληρώνονται από επικαιροποιημένες εκτιμήσεις της αναμενόμενης συνολικής κατανάλωσης πρωτογενούς ενέργειας το 2020.  Επί πλέον ενσωματώνουν  εκτίμηση των επιπέδων κατανάλωσης πρωτογενούς ενέργειας στους τομείς ενδιαφέροντος.

Μέτρα Βελτίωσης Απόδοσης κατά την χρήση της Ενέργειας

α) Κτιριακός Τομέας

Η Διεύθυνση Ενεργειακών Πολιτικών και Ενεργειακής Αποδοτικότητας της Γενικής Γραμματείας Ενέργειας και Ορυκτών Πρώτων Υλών του ΥΠΕΚΑ  έχει την ευθύνη σύνταξης έκθεσης μακροπρόθεσμης στρατηγικής για την κινητοποίηση επενδύσεων για την ανακαίνιση του κτιριακού αποθέματος που αποτελείται από κατοικίες και εμπορικά κτίρια, δημόσια και ιδιωτικά.

β) Καθιέρωση αγορών προϊόντων υψηλής ενεργειακής απόδοσης από Δημόσιους Φορείς

Οι φορείς της κεντρικής δημόσιας διοίκησης οφείλουν να αγοράζουν προϊόντα, υπηρεσίες και κτίρια υψηλής ενεργειακής απόδοσης.  Αυτό με την προϋπόθεση ότι  διασφαλίζει:

  • προς την οικονομική αποδοτικότητα,
  • την οικονομική σκοπιμότητα,
  • τη γενικότερη βιωσιμότητα,
  • την τεχνική καταλληλότητα,
  • καθώς και τον επαρκή ανταγωνισμό.

γ) Καθεστώς Επιβολής Υποχρέωσης Ενεργειακής Απόδοσης

Από την 1η Ιανουαρίου 2017 θεσπίζεται καθεστώς επιβολής της υποχρέωσης ενεργειακής απόδοσης.  Με τον τρόπο αυτό  εξασφαλίζεται ότι οι διανομείς ενέργειας ή/ και οι εταιρείες λιανικής πώλησης ενέργειας που ορίζονται ως υπόχρεα μέρη,  και λειτουργούν στην Ελληνική Επικράτεια, επιτυγχάνουν έναν σωρευτικό στόχο εξοικονόμησης ενέργειας στην τελική χρήση έως τις 31 Δεκεμβρίου 2020.  

Με απόφαση του Υπουργού Περιβάλλοντος και Ενέργειας καθορίζονται:

  • ο κατάλογος των υπόχρεων μερών,
  • ο ακριβής επιμερισμός του στόχου στα υπόχρεα μέρη,
  • οι διαδικασίες που απαιτούνται για την υλοποίηση των καθεστώτων επιβολής,
  • το σύστημα μέτρησης, ελέγχου και επαλήθευσης των μέτρων βελτίωσης της ενεργειακής απόδοσης που εφαρμόζουν τα υπόχρεα μέρη, με βάση το οποίο εξακριβώνεται τουλάχιστον ένα στατιστικά σημαντικό ποσοστό και αντιπροσωπευτικό δείγμα τους, καθώς και κάθε σχετικό θέμα. 

Με την ίδια απόφαση, κατά τον επιμερισμό του στόχου στα υπόχρεα μέρη, μπορεί να εξαιρείται η ενέργεια που διανέμεται ή πωλείται μέσω αποδοτικών συστημάτων τηλεθέρμανσης και τηλεψύξης.

Ο στόχος αυτός, ισοδυναμεί τουλάχιστον με την πραγματοποίηση νέων ετήσιων εξοικονομήσεων ενέργειας από την 1η Ιανουαρίου 2014 έως τις 31 Δεκεμβρίου 2020 ίσων με το ενάμιση τοις εκατό (1,5%) των κατ’ όγκο ετήσιων πωλήσεων ενέργειας στους τελικούς καταναλωτές όλων των διανομέων ενέργειας είτε όλων των επιχειρήσεων λιανικής πώλησης ενέργειας, του μέσου όρου των τριών (3) τελευταίων.

δ) Ενεργειακοί έλεγχοι και συστήματα ενεργειακής διαχείρισης

Σε όλους τους τελικούς καταναλωτές παρέχεται η δυνατότητα ενεργειακών ελέγχων υψηλής ποιότητας. Οι έλεγχοι αυτοί πρέπει να  είναι οικονομικώς αποδοτικοί.  Διακρίνονται σε τρεις (3) κατηγορίες ως εξής:

α) Κατηγορία Α΄ που περιλαμβάνει:

  • κτίρια κατοικιών,
  • κτίρια γραφείων έως και δύο χιλιάδες τετραγωνικά μέτρα (2.000 τ.μ.),
  • εμπορικά καταστήματα έως και δύο χιλιάδες τετραγωνικά μέτρα (2.000 τ.μ.),
  • επαγγελματικά εργαστήρια με εγκατεστημένη κινητήρια ισχύ που δεν υπερβαίνει τα είκοσι δύο κιλοβάτ (22 kW) ή θερμική τα πενήντα κιλοβάτ (50 kW).

β) Κατηγορία Β΄ που περιλαμβάνει:

  • κτίρια γραφείων άνω των δύο χιλιάδων τετραγωνικών μέτρων (2.000 τ.μ.),
  • εμπορικά κτίρια άνω των δύο χιλιάδων τετραγωνικών μέτρων (2.000 τ.μ.),
  • υπόλοιπα κτίρια που στεγάζουν χρήσεις του τριτογενούς τομέα.  (όπως σχολικά κτίρια, ξενοδοχεία, νοσοκομεία, κ.α.) και βιομηχανικές και βιοτεχνικές εγκαταστάσεις με συνολική εγκατεστημένη ισχύ που δεν υπερβαίνει τα χίλια κιλοβάτ (1.000 kW).

γ) Κατηγορία Γ΄: βιομηχανικές και βιοτεχνικές εγκαταστάσεις με συνολική εγκατεστημένη ισχύ άνω των χιλίων κιλοβάτ (1.000 kW).

ε) Μετρήσεις

Βασικές Υποχρεώσεις

Οι διανομείς ενέργειας και οι επιχειρήσεις λιανικής πώλησης ενέργειας που έχουν την ευθύνη εγκατάστασης, λειτουργίας και συντήρησης μετρητών ηλεκτρικής ενέργειας, φυσικού αερίου, τηλεθέρμανσης, τηλεψύξης και ζεστού νερού χρήσης για οικιακή κατανάλωση, υποχρεούνται να παρέχουν σε ανταγωνιστική τιμή στους τελικούς καταναλωτές ατομικούς μετρητές που απεικονίζουν την πραγματική ενεργειακή τους κατανάλωση και παρέχουν πληροφορίες για τον πραγματικό χρόνο χρήσης, στις ακόλουθες περιπτώσεις:

  • κατά την αντικατάσταση υφιστάμενου μετρητή ή μετά από ριζική ανακαίνιση κτιρίου ή κτιριακής μονάδας.  Η ενέργεια γίνεται σε συμμόρφωση με το εδάφιο 12 του άρθρου 2 του
    ν. 4122/2013. Εξαίρεση γίνεται αν αυτό είναι τεχνικώς αδύνατο ή δεν είναι οικονομικώς αποδοτικό σε σχέση με τις εκτιμώμενες δυνατότητες μακροπρόθεσμης εξοικονόμησης ενέργειας.
  • όταν πραγματοποιείται νέα σύνδεση σε νέο κτίριο.

Ευφυή Συστήματα Μέτρησης Ενέργειας 

Στις περιπτώσεις που χρησιμοποιούνται ευφυή συστήματα μέτρησης της τελικής κατανάλωσης φυσικού αερίου ή/και ηλεκτρικής ενέργειας, οι διανομείς ενέργειας, οι διαχειριστές δικτύων διανομής και οι επιχειρήσεις λιανικής πώλησης ενέργειας:

α) μεριμνούν ώστε τα συστήματα μέτρησης να παρέχουν στους τελικούς καταναλωτές πληροφορίες για τον πραγματικό χρόνο χρήσης.  Επίσης  να πληρούν τις ελάχιστες απαιτήσεις λειτουργίας που προβλέπονται από τους ισχύοντες τεχνικούς κανονισμούς για τα συστήματα αυτά,

β) διασφαλίζουν την ασφάλεια των έξυπνων μετρητών και των ανταλλαγών δεδομένων.  Επίσης μεριμνούν για την ιδιωτικότητα των τελικών καταναλωτών, σύμφωνα με την υφιστάμενη νομοθεσία για την προστασία προσωπικών δεδομένων.

γ)  ως προς την ηλεκτρική ενέργεια, κατόπιν αιτήματος του τελικού καταναλωτή, διασφαλίζουν ότι οι μετρητές μπορούν να λαμβάνουν υπόψη την ηλεκτρική ενέργεια που διοχετεύεται στο δίκτυο από τις εγκαταστάσεις του τελικού καταναλωτή,

δ) τα δεδομένα μέτρησης της παραγωγής ή της κατανάλωσης τους ηλεκτρικής ενέργειας πρέπει να διατίθενται στους τελικούς καταναλωτές  ή σε τρίτους που ενεργούν για λογαριασμό του τελικού καταναλωτή.  Η μορφή τους θα είναι κατανοητή και η παροχή των στοιχείων θα γίνεται μετά από αίτημα του καταναλωτή. Στόχος είναι να μπορούν οι τελικοί καταναλωτές  να χρησιμοποιήσουν  παρόμοιες προσφορές. Ως επίσης να έχουν συγκριτικά δεδομένα διαφορετικών περιόδων κατανάλωσης. 

ε) παρέχουν κατάλληλες συμβουλές και πληροφορίες στους καταναλωτές κατά το χρόνο εγκατάστασης έξυπνων μετρητών.  Αυτές αφορούν  το σύνολο των δυνατοτήτων τους όσον αφορά τη χρήση των ενδείξεων του μετρητή και την παρακολούθηση της κατανάλωσης ενέργειας.

Λοιπές Ενέργειες

Στην περίπτωση που η θέρμανση και η ψύξη ή το ζεστό νερό ενός κτιρίου παρέχονται από δίκτυο τηλεθέρμανσης ή από κεντρική πηγή που εξυπηρετεί πολλαπλά κτίρια, εγκαθίσταται συσκευή μέτρησης της κατανάλωσης θερμότητας ή ζεστού νερού στον εναλλάκτη θερμότητας ή στο σημείο διανομής.

Σε πολυκατοικίες και σε κτίρια πολλαπλών χρήσεων όπου η θέρμανση/ψύξη παρέχεται από κεντρική πηγή ή δίκτυο τηλεθέρμανσης ή από κεντρική πηγή που εξυπηρετεί πολλαπλά κτίρια, εγκαθίστανται ατομικοί μετρητές κατανάλωσης έως την 31η Δεκεμβρίου 2016. Αυτοί θα χρησιμοποιούνται  για τη μέτρηση της κατανάλωσης για θέρμανση ή ψύξη ή για ζεστό νερό σε κάθε μονάδα, εφόσον αυτό είναι τεχνικά εφικτό και οικονομικώς αποδοτικό. 

Εάν η χρήση ατομικών μετρητών δεν είναι τεχνικά εφικτή ή οικονομικώς αποδοτική, για τη μέτρηση της θερμότητας, πρέπει να χρησιμοποιούνται ατομικοί κατανεμητές κόστους θερμότητας για τη μέτρηση της κατανάλωσης θερμότητας σε κάθε θερμαντικό σώμα. Εξαίρεση γίνεται  εάν η εγκατάσταση των κατανεμητών κόστους θερμότητας δεν είναι οικονομικώς αποδοτική. Σε τέτοιες περιπτώσεις, είναι δυνατόν να αναζητούνται εναλλακτικές, οικονομικώς αποδοτικές μέθοδοι για τη μέτρηση της κατανάλωσης θερμότητας.

(στ) Τιμολόγηση – Υποχρεώσεις διανομέων Ενέργειας

Στις περιπτώσεις που οι τελικοί καταναλωτές δεν διαθέτουν τα ευφυή συστήματα μέτρησης που αναφέρονται στο άρθρο 59 του ν. 4001/2011,  οι διανομείς ενέργειας και οι επιχειρήσεις λιανικής πώλησης ενέργειας οφείλουν να παρέχουν ακριβείς πληροφορίες τιμολόγησης.  Αυτές πρέπει να βασίζονται  στην πραγματική κατανάλωση. Η υποχρέωση αυτή μπορεί να εκπληρώνεται από σύστημα τακτικής ανάγνωσης της κατανάλωσης στον μετρητή από τους τελικούς καταναλωτές.  Η μέτρηση αυτή θα κοινοποιείται στον διανομέα ενέργειας ή επιχείρηση λιανικής πώλησης ενέργειας. Μόνο εάν ο τελικός καταναλωτής δεν έχει γνωστοποιήσει τα αποτελέσματα αυτής της μέτρησης για δεδομένη περίοδο, η τιμολόγηση θα βασίζεται σε τεκμαρτή ή σε κατ’ αποκοπή κατανάλωση.

Οι διανομείς ενέργειας και οι επιχειρήσεις λιανικής πώλησης ενέργειας οφείλουν από  1η Ιανουαρίου 2016, ανεξάρτητα από την εγκατάσταση ή μη ευφυούς
συστήματος μέτρησης:

α) στο βαθμό που είναι διαθέσιμα στοιχεία που αφορούν την ενεργειακή τιμολόγηση και το ιστορικό της κατανάλωσης των τελικών καταναλωτών, να τα δια− θέτουν κατόπιν αιτήματος του τελικού καταναλωτή, σε πάροχο ενεργειακών υπηρεσιών οριζόμενο από τον τελικό καταναλωτή,

β) να προσφέρουν στους τελικούς καταναλωτές την επιλογή ηλεκτρονικών τιμολογιακών πληροφοριών και τιμολόγησης και να παρέχουν, εάν οι πελάτες το ζητήσουν, σαφείς και κατανοητές εξηγήσεις για τον τρόπο με τον οποίο προέκυψε ο λογαριασμός τους, ιδίως στην περίπτωση που οι λογαριασμοί δεν βασίζονται στην πραγματική κατανάλωση,

γ) να παρέχουν στο λογαριασμό κατάλληλα πληροφοριακά στοιχεία ώστε οι τελικοί καταναλωτές να έχουν πλήρη εικόνα του τρέχοντος ενεργειακού κόστους, σύμφωνα με το Παράρτημα VII,

δ) να μπορούν να προβλέπουν ότι, κατόπιν αιτήματος του τελικού καταναλωτή, οι πληροφορίες που περιέχονται σε αυτά τα τιμολόγια δεν θα θεωρούνται αίτημα προς πληρωμή. Σε αυτές τις περιπτώσεις, εξασφαλίζουν ότι οι προμηθευτές ενεργειακών πόρων προσφέρουν ευέλικτες ρυθμίσεις για τις πληρωμές,

ε) να παρέχουν πληροφορίες και εκτιμήσεις του ενεργειακού κόστους στους καταναλωτές εφόσον τις ζητούν, εγκαίρως και σε κατανοητή μορφή ώστε να μπορούν να συγκρίνουν παρόμοιες προσφορές.

(ζ) Ενημέρωση των καταναλωτών και πρόγραμμα ενθάρρυνσης

Η Διεύθυνση Ενεργειακών Πολιτικών και Ενεργειακής Αποδοτικότητας της Γενικής Γραμματείας Ενέργειας και Ορυκτών Πρώτων Υλών του Υπουργείου Περιβάλλοντος και Ενέργειας έχει την ευθύνη για τη λήψη ενδεδειγμένων μέτρων για την προώθηση και τη διευκόλυνση της αποδοτικής χρήσης της ενέργειας από μικρούς καταναλωτές ενέργειας, συμπεριλαμβανομένων των νοικοκυριών, τα οποία αποτελούν μέρος των ΕΣΔΕΑ.

[hr]

ΑΠΟΔΟΣΗ ΚΑΤΑ ΤΟΝ ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΟ ΕΦΟΔΙΑΣΜΟ

Προώθηση της απόδοσης στη θέρμανση και ψύξη

Η Διεύθυνση Ανανεώσιμων Πηγών Ενέργειας και Ηλεκτρικής Ενέργειας της Γενικής Γραμματείας Ενέργειας και Ορυκτών Πρώτων Υλών του Υπουργείου Περιβάλλοντος και Ενέργειας έχει την ευθύνη για την εκπόνηση περιεκτικής αξιολόγησης του δυναμικού υλοποίησης της συμπαραγωγής υψηλής απόδοσης. Καθώς επίσης  και της αποδοτικής τηλεθέρμανσης και τηλεψύξης.  Η αξιολόγηση αυτή περιλαμβάνει τα πληροφοριακά στοιχεία που αναφέρονται στο Παράρτημα VIII.  Λαμβάνει επίσης πλήρως υπόψη την ανάλυση του δυναμικού συμπαραγωγής υψηλής απόδοσης που αναφέρεται στο ν. 3734/2009 (Α΄ 8).

Ανάλυση κόστους−οφέλους διενεργείται, από τους φορείς λειτουργίας των παρακάτω εγκαταστάσεων, όταν:

  • σχεδιάζεται μια νέα θερμική εγκατάσταση ηλεκτροπαραγωγής με συνολική ονομαστική θερμική ισχύ άνω των είκοσι μεγαβάτ (20 MW).  Στόχος είναι να αξιολογηθεί το κόστος και τα οφέλη από τη λειτουργία της εγκατάστασης ως εγκατάστασης συμπαραγωγής υψηλής απόδοσης,
  • ανακαινίζεται ουσιαστικά μια υφιστάμενη θερμική εγκατάσταση ηλεκτροπαραγωγής με συνολική ονομαστική θερμική ισχύ άνω των είκοσι μεγαβάτ (20 MW). Στόχος είναι να αξιολογηθεί το κόστος και τα οφέλη από τη μετατροπή της σε συμπαραγωγή υψηλής απόδοσης,
  • σχεδιάζεται ή ανακαινίζεται ουσιαστικά βιομηχανική εγκατάσταση με συνολική ονομαστική θερμική ισχύ άνω των είκοσι μεγαβάτ (20 MW) που παράγει απορριπτόμενη θερμότητα σε χρήσιμα επίπεδα θερμοκρασίας. Στόχος είναι  να αξιολογηθεί το κόστος και τα οφέλη από τη χρησιμοποίηση απορριπτόμενης θερμότητας για την κάλυψη οικονομικά αιτιολογημένης ζήτησης.  Ως οι περιπτώσεις μεταξύ συμπαραγωγής ή σύνδεσης αυτής της εγκατάστασης σε δίκτυο τηλεθέρμανσης και τηλεψύξης,
  • σχεδιάζεται ένα νέο δίκτυο τηλεθέρμανσης και τηλεψύξης.  Επίσης  όταν σε υφιστάμενο δίκτυο προβλέπεται νέα εγκατάσταση παραγωγής ενέργειας με συνολική ονομαστική θερμική ισχύ άνω των είκοσι μεγαβάτ (20 MW).   Όταν επίσης υφιστάμενη εγκατάσταση αυτών των χαρακτηριστικών πρόκειται να ανακαινιστεί ουσιαστικά, προκειμένου να αξιολογηθεί το κόστος και τα οφέλη από τη χρησιμοποίηση απορριπτόμενης θερμότητας.

Μετατροπή, μεταφορά και διανομή ενέργειας

Η Ρυθμιστική Αρχή Ενέργειας (ΡΑΕ), κατά την άσκηση των κανονιστικών αρμοδιοτήτων της που προβλέπονται στο ν. 4001/2011, λαμβάνει υπόψη την ενεργειακή απόδοση για τη λειτουργία των υποδομών φυσικού αερίου και ηλεκτρικής ενέργειας. Η ΡΑΕ  προβλέπει κίνητρα για τους διαχειριστές συστήματος μεταφοράς και τους διαχειριστές δικτύων διανομής. Αυτά αποβλέπουν στο να  διαθέτουν υπηρεσίες συστήματος στους χρήστες δικτύου που θα τους επιτρέπουν να εφαρμόζουν μέτρα βελτίωσης της ενεργειακής απόδοσης.

 

Ενεργειακή Απόδοση

Ο Συντελεστής Μετατροπής Πρωτογενούς Ενέργειας PEF και η σημασία του

[su_heading style=”modern-2-orange” size=”16″ align=”left”]Συντελεστής Μετατροπής Πρωτογενούς Ενέργειας[/su_heading]

Εισαγωγή

O Συντελεστής Μετατροπής Πρωτογενούς Ενέργειας (Primary Energy Factor) συνδέει την Πρωτογενή Κατανάλωση Ενέργειας (Primary Energy Consumption) με την Τελική κατανάλωση Ενέργειας (Final Energy Consumption).  O Συντελεστής Μετατροπής Πρωτογενούς Ενέργειας χρησιμοποιείται για την εκτίμηση της ποσότητας ενέργειας που είναι αναγκαία για την παραγωγή του ενεργειακού προϊόντος που απαιτείται για την κάλυψη της τελικής ενεργειακής ζήτησης. Tο ενεργειακό προϊόν μπορεί να είναι ηλεκτρική ενέργεια, αέριο καύσιμο, βενζίνη ή θερμότητα.  Εναλλακτικά,  καθορίζει την πρωτογενή ενεργειακή κατανάλωση που απαιτείται για την παραγωγή μίας μονάδας ζητούμενου τελικού ενεργειακού προϊόντος. 

Οι Συντελεστές Μετατροπής Πρωτογενούς Ενέργειας (PEFs) εκφράζουν τη σχέση μεταξύ μιας παραγόμενης ποσότητας θερμότητας ή ηλεκτρισμού και της ποσότητας καυσίμου που χρειάστηκε για την παραγωγή αυτής της θερμότητας ή ηλεκτρικής ενέργειας. Οι PEFs μπορούν να περιλαμβάνουν μόνο τα απαραίτητα ορυκτά καύσιμα (PEFfossil) ή το σύνολο της απαραίτητης ποσότητας καυσίμων και από ανανεώσιμες πηγές (PEFtotal).

[su_heading style=”modern-1-blue” size=”16″ align=”left”]O ρόλος και η σημασία των Συντελεστών Μετατροπής Πρωτογενούς Ενέργειας (PEF)[/su_heading]

Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή έχει θέσει τον στόχο της οδηγίας 2012/27/ΕΕ  για την ενεργειακή απόδοση να μειώσει κατά 20% την κατανάλωση πρωτογενούς ενέργειας στην Ε.Ε. το 2020 σε σύγκριση με τα επίπεδα του 1990  ακολουθώντας μια συγκεκριμένη βασική ενεργειακή εξέλιξη. Αυτό ισοδυναμεί με συνολική απαιτούμενη εξοικονόμηση 368 Mtoe. Επειδή ότι ο στόχος ορίζεται σε επίπεδο πρωτογενούς ενέργειας, ο συντελεστής πρωτογενούς ενέργειας (PEF) που εφαρμόζεται για την ηλεκτρική ενέργεια αποτελεί βασικό παράγοντα στην συνολική αξιολόγηση των μέτρων εξοικονόμησης ενέργειας που επηρεάζουν τη ζήτηση ηλεκτρικής ενέργειας.

Ο Συντελεστής Πρωτογενούς Ενέργειας  χρησιμοποιείται επίσης για τον καθορισμό κριτηρίων αποδοτικότητας για τα προϊόντα που καταναλώνουν ενέργεια.  Για τον λόγο αυτό έχει αντίκτυπο στην επιλογή των τεχνολογιών που βασίζονται στην ηλεκτρική ενέργεια έναντι των ορυκτών καυσίμων.  Για παράδειγμα,  για σκοπούς θέρμανσης χώρου και νερού. Στην περίπτωση των αντλιών θερμότητας ο PEF της ηλεκτρικής ενέργειας και η αποδοτικότητα είναι οι δύο βασικοί παράγοντες για την αξιολόγηση της δυνητικής εξοικονόμησης πρωτογενούς ενέργειας της τεχνολογίας. Μεγαλύτερος συντελεστής PEF στην ηλεκτρική ενέργεια μειώνει την υπολογισμένη εξοικονόμηση ενέργειας των αντλιών θερμότητας σε σύγκριση με άλλα καύσιμα.

Σε ένα άλλο επίπεδο που αφορά μέτρα εξοικονόμησης ηλεκτρικής ενέργειας, μια χαμηλότερη τιμή PEF οδηγεί σε χαμηλότερη θεωρητική συμβολή στον δηλωμένο στόχο για μείωση της ζήτησης πρωτογενούς ενέργειας. Κατά συνέπεια, τα μέτρα εξοικονόμησης ηλεκτρικής ενέργειας θα μπορούσαν να κατατάσσονται χαμηλότερα στη στρατηγική για τον καθορισμό μιας οικονομικά αποδοτικής πορείας προς τον καθορισμένο στόχο και αντίστροφα. Αυτή η προσέγγιση θα μπορούσε να οδηγήσει σε μια κατάσταση, [highlight]στην οποία θα τιμωρούνται οι υψηλής απόδοσης ηλεκτροπαραγωγικές τεχνολογίες[/highlight] σε σύγκριση με λιγότερο αποδοτικές τεχνολογίες. Αυτά τα δύο παραδείγματα καταδεικνύουν τη σημαντική σημασία των συντελεστών PEF για την αξιολόγηση των τεχνολογιών που βασίζονται στην ηλεκτρική ενέργεια, στην πορεία της οικονομικά αποδοτικής μείωσης της πρωτογενούς ενέργειας. Δείχνει επίσης ότι οι επιπτώσεις μιας δεδομένης μεθόδου υπολογισμού τους στα διάφορα πεδία εφαρμογής πρέπει να αξιολογηθούν για να αποφευχθούν οι επιζήμιες επιπτώσεις για την επίτευξη των ενεργειακών και κλιματικών στόχων.

O Συντελεστής Μετατροπής Πρωτογενούς Ενέργειας (PEF) στον ΚΤΙΡΙΑΚΟ τομέα

Για να υπολογισθεί πόση πρωτογενής ενέργεια χρησιμοποιεί ένα κτίριο, είναι απαραίτητο να ληφθεί υπόψη κάθε ενεργειακός φορέας και να πολλαπλασιασθεί αυτή η ποσότητα ενέργειας με τον αντίστοιχο Συντελεστή Πρωτογενούς Ενέργειας (PEF). Οι Συντελεστές Μετατροπής Πρωτογενούς Ενέργειας χρησιμοποιούνται για τον υπολογισμό της Συνολικής Ενέργειας που χρησιμοποιείται στα κτίρια σε μορφή Πρωτογενούς Ενέργειας. Οι συντελεστές PEFs αποτελούν επίσης μέρος του υπολογισμού της τήρησης των ενεργειακών απαιτήσεων στους εκάστοτε ισχύοντες Κανονισμούς Ενεργειακής Απόδοσης Κτιρίων. Κάθε φορά που οι τιμές των συντελεστών  PEF προσαρμόζονται (π.χ. επειδή η σύνθεση των καυσίμων για την παραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας ή τηλεθέρμανσης αλλάζει), αυτό θα επηρεάσει πόση τελική ενέργεια είναι επιτρεπτό να χρησιμοποιηθεί στα κτίρια, αν αυτά πρέπει να συμμορφώνονται με τις εθνικές συνολικές ενεργειακές απαιτήσεις.

Το είδος συντελεστών μετατροπής πρωτογενούς ενέργειας που χρησιμοποιούνται και πώς θα πραγματοποιείται ο υπολογισμός ρυθμίζεται στην Ευρωπαϊκή οδηγία EPBD (ενεργειακή απόδοση των κτιρίων) και τα παραρτήματα της.

[hr]

O Συντελεστής Μετατροπής Πρωτογενούς Ενέργειας (PEF) στον τομέα ΗΛΕΚΤΡΙΚΗΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ

Ο συντελεστής πρωτογενούς ενέργειας (PEF) για τον ηλεκτρισμό περιγράφει την αναλογία μεταξύ της κατανάλωσης ηλεκτρικής ενέργειας από τον τελικό χρήστη και της κατανάλωσης πρωτογενούς ενέργειας. Τα τελευταία χρόνια, η Ε.Ε. έχει εφαρμόσει τη ρυθμιστική χρήση των PEF στο πλαίσιο της ενεργειακής πολιτικής. Ως αποτέλεσμα, οι συντελεστές PEF διαδραματίζουν πλέον σημαντικό ρόλο στην ρύθμιση της παραγωγής και της κατανάλωσης ηλεκτρικής ενέργειας σε όλη την Ευρώπη.

Σύμφωνα με τις γενικές κατευθύνσεις της Οδηγίας 2012/27/ΕΕ στον τομέα της ηλεκτρικής ενέργειας και σε επίπεδο τελικού χρήστη ο συντελεστής PEF λαμβάνεται μέχρι σήμερα ίσος ,ε 2.5. Απαιτούνται δηλαδή κατά μέσο όρο 2.5 kWh πρωτογενούς ενέργειας καυσίμου για την απόδοση στον τελικό χρήστη 1 kWh ηλεκτρικής ενέργειας. Ο συντελεστής αυτός ωστόσο σήμερα δεν αντανακλά την πραγματικότητα κυρίως λόγω της ραγδαίας ανάπτυξης παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας από ανανεώσιμες πηγές. 

 

Energy Roadmap 2050

Θεσμικό Πλαίσιο Ενεργειακής Απόδοσης

[nextpage title=”Εισαγωγή” ]

Θεσμικό Πλαίσιο Ενεργειακής Απόδοσης

Εισαγωγή

Η μείωση της κατανάλωσης και της σπατάλης ενέργειας αποκτά διαρκώς αυξανόμενη σημασία στην ΕΕ. Το 2007 οι ηγέτες της ΕΕ όρισαν ως στόχο τη μείωση της ετήσιας κατανάλωσης ενέργειας στην Ένωση κατά 20% έως το 2020. Τα μέτρα ενεργειακής απόδοσης αναγνωρίζονται όλο και περισσότερο ως μέσο για:

  • την επίτευξη βιώσιμου ενεργειακού εφοδιασμού,
  • τη μείωση των εκπομπών αερίων θερμοκηπίου,
  • τη βελτίωση της ασφάλειας του εφοδιασμού
  • τη μείωση των δαπανών για εισαγωγές,
  • αλλά και για την προαγωγή της ανταγωνιστικότητας της Ε.Ε.
  • Η ενεργειακή απόδοση αποτελεί, ως εκ τούτου, στρατηγική προτεραιότητα για την Ενεργειακή Ένωση και η ΕΕ προάγει την αρχή της«προτεραιότητας στην ενεργειακή απόδοση».

Πρώτο Σχέδιο Δράσης για την Ενεργειακή Απόδοση

Η Επιτροπή έθεσε σε εφαρμογή το πρώτο «Σχέδιο δράσης για την ενεργειακή απόδοση – Aξιοποίηση του δυναμικού» (COM(2006)0545) τον Οκτώβριο του 2006. Το πρώτο σχέδιο δράσης αποσκοπούσε στον έλεγχο και τη μείωση της ζήτησης ενέργειας.   Στόχος ήταν να επιτευχθεί  ετήσια κατανάλωση πρωτογενούς ενέργειας κατά 20% έως το 2020 (σε σύγκριση με τις προβλέψεις για την κατανάλωση ενέργειας για το 2020). Ο στόχος αυτός αντιστοιχούσε με μέση ετήσια εξοικονόμηση 1.5%. 

Επιδίωξη της Ευρωπαϊκής Επιτροπής για την επίτευξη του στόχου αυτού ήταν η η κινητοποίηση του ευρύτερου κοινού, των φορέων χάραξης πολιτικής και των παραγόντων της αγοράς. Παράλληλα το σχέδιο δράσης αποσκοπούσε στον μετασχηματισμό της αφοράς ενέργειας με στόχο την παροχή ενεργειακών υπηρεσιών υψηλής ενεργειακής απόδοσης στους πολίτες της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Το 1ο Σχέδιο δράσης κάλυψε περίοδο 6 ετών από την 1η Ιανουαρίου 2007 έως τις 31 Δεκεμβρίου 2012. 

Δυναμικό για την Εξοικονόμηση της ενέργειας

Η Επιτροπή θεώρησε ότι η σημαντικότερη εξοικονόμηση ενέργειας μπορούσε να πραγματοποιηθεί στους ακόλουθους τομείς:

  • κατοικίες και εμπορικά κτίρια (τριτογενής τομέας) με δυναμικό μείωσης που εκτιμάται από 27 % έως 30 %,
  • μεταποιητική βιομηχανία, με δυνατότητες εξοικονόμησης περίπου 25 %,
  • και τομέας των μεταφορών, με δυνατότητες μείωσης που εκτιμώνται στο 26 %.

Η τομεακή μείωση της κατανάλωσης ενέργειας αντιστοιχούσε κατά τον χρόνο εκπόνησης του σχεδίου σε συνολική εξοικονόμηση  390 εκατομμύρια τόνων ισοδυνάμου πετρελαίου (ΤΙΠ) ετησίως. Η μείωση αυτή αναλογούσε σε  οικονομικό όφελος 100 δισεκατομμυρίων ευρώ ετησίως έως το 2020.  Ο αρχικός σχεδιασμός προέβλεπε την μείωση εκπομπών CO2 κατά 780 εκατομμύρια τόνους ετησίως. Η δυνητική αυτή εξοικονόμηση μπορεί να προστεθεί στη μείωση της κατανάλωσης, η οποία εκτιμήθηκε σε 1,8 % ή 470 εκατομμύρια ΤΙΠ ετησίως προερχόμενη από τα λαμβανόμενα μέτρα και από την κανονική αντικατάσταση του τεχνικού εξοπλισμού.

[/nextpage]

[nextpage title=”1ο Σχέδιο Δράσης ” ]

Μέτρα πρώτου Σχεδίου Δράσης

Τα μέτρα που εγκρίθηκαν από την Επιτροπή συμπεριλήφθηκαν στο Ενεργειακό Σχέδιο Δράσης  με βάση την αποτελεσματικότητα συγκριτικά με το κόστος. Ήτοι το περιβαλλοντικό κόστος του κύκλου ζωής τους να είναι το χαμηλότερο και, παράλληλα, να μην υπερβαίνει τις επενδύσεις που προβλέπονται στον τομέα της ενέργειας.

Οι τομείς εφαρμογής των μέτρων περιλαμβάνουν: 

Βελτίωση των ενεργειακών επιδόσεων

Στον τομέα αυτό περιλαμβάνεται [su_highlight]η εφαρμογή των προτύπων ενεργειακής απόδοσης των συσκευών και ο κατάλληλος μηχανισμός[/su_highlight] σήμανσης και αξιολόγησης των ενεργειακών επιδόσεων με σκοπό την ενημέρωση των καταναλωτών. Η εφαρμογή αφορά τις ενεργοβόρες συσκευές και τον τεχνικό εξοπλισμό. 

Το σχέδιο δράσης προβλέπει τη [highlight]θέσπιση ελάχιστων προτύπων οικολογικού σχεδιασμού[/highlight].  Στόχος είναι ώστε η βελτίωση της ενεργειακής απόδοσης 14 ομάδων προϊόντων. Μεταξύ των οποίων περιλαμβάνονται οι λέβητες, οι τηλεοπτικές συσκευές και ο φωτισμός), καθώς και, μακροπρόθεσμα, άλλων κατηγοριών προϊόντων. Εξάλλου, η Επιτροπή επιθυμεί τη θέσπιση αυστηρότερων κανόνων σήμανσης ειδικότερα μέσω της τακτικής επικαιροποίησης της ταξινόμησης και της επέκτασης των κανόνων αυτών και σε άλλα είδη τεχνικού εξοπλισμού.

Σύμφωνα με την οδηγία 2006/32/EΚ για την ενεργειακή απόδοση κατά την τελική χρήση και τις ενεργειακές υπηρεσίες, η Επιτροπή σχεδιάζει να αναπτύξει κατευθυντήριες γραμμές, δεοντολογικό κώδικα και διαδικασία πιστοποίησης που θα ισχύουν σε όλους τους τομείς.

Για να μειωθεί σημαντικά η απώλεια θερμότητας από τα κτίρια, το σχέδιο δράσης προβλέπει την επέκταση του πεδίου εφαρμογής της οδηγίας για την ενεργειακή απόδοση των κτιρίων στα μικρά κτίρια.  Επίσης προβλέπεται η θέσπιση ελάχιστων προτύπων ενεργειακών επιδόσεων για νέα και ανακαινισμένα κτίρια και την προώθηση των λεγόμενων «παθητικών κατοικιών».

Βελτίωση της ενεργειακής μετατροπής

Ο τομέας της ενεργειακής μετατροπής αναλώνει περίπου το ένα τρίτο της πρωτογενούς ενέργειας. Ο βαθμός ενεργειακής απόδοσης των εγκαταστάσεων μετατροπής ανέρχεται κατά μέσο όρο στο 40 %. Το δυναμικό βελτίωσης είναι σημαντικό και θα επιτρέψει την ουσιαστική μείωση της απώλειας ενέργειας. Η μεταφορά και διανομή ηλεκτρισμού προκαλούν επίσης απώλειες, οι οποίες μπορούν να αντιμετωπιστούν.

Η Επιτροπή θα διατυπώσει ελάχιστες δεσμευτικές απαιτήσεις για το βαθμό ενεργειακής απόδοσης των μονάδων ηλεκτροπαραγωγής, θέρμανσης και ψύξης ισχύος μικρότερης των 20 MW και, ενδεχομένως, για μεγαλύτερες μονάδες παραγωγής. Η Επιτροπή σχεδιάζει επίσης να καταρτίσει, σε συνεργασία με ειδικούς του τομέα, κατευθυντήριες γραμμές για ορθές λειτουργικές πρακτικές.  Αποδέκτες είναι τόσο οι υφιστάμενες μονάδες όσο και ο κλάδος προσφοράς και διανομής ενέργειας. Επιπλέον, θα προωθηθούν εντονότερα τόσο η συμπαραγωγή όσο και η σύνδεση των αποκεντρωμένων μονάδων ηλεκτροπαραγωγής.

Περιορισμός του ενεργειακού κόστους των μεταφορών

Με το 20 % σχεδόν της συνολικής κατανάλωσης πρωτογενούς ενέργειας και τον ταχύτερο ρυθμό αύξησης της ενεργειακής κατανάλωσης, ο τομέας των μεταφορών ενέχει κινδύνους για το περιβάλλον (εκπομπές αερίων θερμοκηπίου).  Παραμένει επίσης ένας από τους κυριότερους τομείς εξαρτώμενους από τα ορυκτά καύσιμα. Η δράση για την κατανάλωση των αυτοκινήτων και η προώθηση καθαρότερων εναλλακτικών μεταφορών αποτελούν ουσιαστικούς παράγοντες για την επίλυση των προβλημάτων.

Η Επιτροπή σχεδιάζει να επιβάλει δεσμευτικό στόχο μείωσης των ρυπογόνων εκπομπών των αυτοκινήτων, έτσι ώστε να επιτευχθεί το όριο των 120 g CO2/km έως το 2012. Επιδιώκει επίσης να αναλάβει δράση σε δομοστοιχεία των αυτοκινήτων.  Ενδεικτικά είναι ο κλιματισμός ή τα ελαστικά επίσωτρα, ιδίως μέσω ενός ευρωπαϊκού προτύπου για την αντίσταση κύλισης των ελαστικών επισώτρων και την ενθάρρυνση της παρακολούθησης της πίεσης των ελαστικών. Εξάλλου, η προώθηση των πλέον αποδοτικών οχημάτων ως προς την ενεργειακή κατανάλωση θα πραγματοποιηθεί με την ενίσχυση των κανόνων σήμανσης, με τις κατάλληλες εκστρατείες ευαισθητοποίησης και την αγορά καθαρών οχημάτων από τις δημόσιες αρχές.

Επίσης, θα δημοσιευθεί Πράσινη Βίβλος για τις αστικές μεταφορές, με την οποία θα επιδιώκεται η διάδοση της αποκτηθείσας εμπειρίας προκειμένου να ενθαρρυνθεί η χρήση μέσων μεταφοράς εκτός του αυτοκινήτου, όπως π.χ. οι δημόσιες συγκοινωνίες, οι μη μηχανοκίνητοι τρόποι μεταφοράς και η τηλεργασία.

Επίσης, θα εξεταστούν τρόποι μείωσης της ενεργειακής κατανάλωσης των άλλων μέσων μεταφοράς – σιδηροδρομικών, εναέριων και πλωτών. Κατά συνέπεια, το σχέδιο δράσης αναφέρει, μεταξύ άλλων, την πρωτοβουλία να περιληφθεί ο τομέας των αεροπορικών μεταφορών στο μηχανισμό εμπορίας εκπομπών, τη βελτίωση της διαχείρισης της εναέριας κυκλοφορίας (SESAR), την εφαρμογή της τρίτης δέσμης μέτρων για τον σιδηροδρομικό τομέα καθώς και την ηλεκτροδότηση ελλιμενισμένων πλοίων από την ξηρά.

Χρηματοδότηση, οικονομικά κίνητρα και τιμολόγηση

Στο σχέδιο δράσης περιλαμβάνονται πολλά είδη μέτρων για τη διευκόλυνση των επενδύσεων που πραγματοποιούνται για την αύξηση της ενεργειακής απόδοσης.
Η Επιτροπή προτίθεται να καλέσει τον τραπεζικό τομέα να προσφέρει δυνατότητες χρηματοδότησης προσαρμοσμένες στις μικρομεσαίες επιχειρήσεις (ΜΜΕ) και στις επιχειρήσεις που προσφέρουν λύσεις σε θέματα ενεργειακής απόδοσης (επιχειρήσεις που προσφέρουν ενεργειακές υπηρεσίες). Επιπλέον, θα διευκολυνθούν οι συμπράξεις δημοσίου και ιδιωτών (ΣΔΙ) με τον τομέα των ιδιωτικών τραπεζών, την Ευρωπαϊκή Τράπεζα Ανασυγκρότησης και Ανάπτυξης (ΕΤΑΑ), την Ευρωπαϊκή Τράπεζα Επενδύσεων (ΕΤΕπ) και άλλους διεθνείς χρηματοδοτικούς οργανισμούς.

Η Επιτροπή προβλέπει επίσης να επιδιώξει την άρση των νομικών εμποδίων των εθνικών νομοθεσιών που τίθενται στις επιμερισμένες εξοικονομήσεις, στη χρηματοδότηση από τρίτα μέρη, στη σύναψη συμβάσεων για την επίτευξη ενεργειακών επιδόσεων. Το ίδιο προτίθεται να κάνει  και στη χρήση εταιρειών παροχής λύσεων ενεργειακής απόδοσης. Η χρήση των Διαρθρωτικών Ταμείων και του Ταμείου Συνοχής θα επιτρέψει επίσης τη στήριξη των περιφερειών που χρειάζονται βοήθεια, ιδίως στα νέα κράτη μέλη, και θα αφορά μεταξύ άλλων τον τομέα της κατοικίας.

Η φορολογία αποτελεί επίσης ισχυρό εργαλείο για την παροχή κινήτρων. Η Επιτροπή παραπέμπει, συγκεκριμένα, στη σύνταξη Πράσινης Βίβλου για την έμμεση φορολογία, στην αναθεώρηση της οδηγίας για τους ενεργειακούς φόρους , στη φορολογία των επιβατικών αυτοκινήτων σε συνάρτηση με τη ρύπανση που προκαλούν, καθώς και στη δυνατότητα φοροαπαλλαγών ως κίνητρα για τις επιχειρήσεις και τα νοικοκυριά.

Αλλαγή της ενεργειακής συμπεριφοράς

Οι αποφάσεις των καταναλωτών για το τι αγοράζουν είναι ζωτικής σημασίας για την επιτυχία του σχεδίου δράσης. Προκειμένου να ευαισθητοποιηθεί το ευρύ κοινό στη σημασία της ενεργειακής απόδοσης, η Επιτροπή επιθυμεί να αναπτύξει ορισμένα μέτρα στον τομέα της εκπαίδευσης, μεταξύ των οποίων προγράμματα εκπαίδευσης και κατάρτισης για τα ζητήματα της ενέργειας και των κλιματικών αλλαγών. Επίσης, προτείνει τη διοργάνωση διαγωνισμού για την επιβράβευση του σχολείου με την υψηλότερη ενεργειακή απόδοση.

Εξάλλου, η Επιτροπή θεωρεί ότι οι δημόσιες αρχές πρέπει να αποτελέσουν παράδειγμα προς μίμηση. Έτσι η ίδια η Επιτροπή προβλέπει την απόκτηση της πιστοποίησης EMAS (κοινοτικό σύστημα οικολογικής διαχείρισης και οικολογικού ελέγχου) για το σύνολο των κτιρίων ιδιοκτησίας της και στη συνέχεια την επέκταση της δράσης αυτής σε όλα τα όργανα της ΕΕ.
Προβλέπει, επίσης, τη θέσπιση κατευθυντήριων γραμμών για τις δημόσιες προμήθειες και τη σύσταση δικτύου ανταλλαγών ορθών πρακτικών μεταξύ πόλεων σχετικά με την ενεργειακή απόδοση στις αστικές ζώνες.

[/nextpage]

[nextpage title=”2ο Σχέδιο Δράσης” ]

2ο Σχέδιο Δράσης για την Ενεργειακή Απόδοση (2ο ΕΣΔΕΑ)

Οι εκτιμήσεις ωστόσο έδειξαν ότι η ΕΕ πρόκειται να επιτύχει τον στόχο του 20% μόνο κατά το ήμισυ.  Η αντίδραση της Επιτροπής ήταν να ορίσει τα θέματα ενεργειακής απόδοσης ως πρωταρχικούς στόχους της στρατηγικής «Ευρώπη 2020» για έξυπνη, βιώσιμη και χωρίς αποκλεισμούς ανάπτυξη.  Στο πλαισιο αυτό προχώρησε στην κατάρτηση ενός νέου και ολοκληρωμένου 2ο  Σχέδιο δράσης για την ενεργειακή απόδοση το 2011 (COM(2011)0109).

Το τρέχον πλαίσιο ενεργειακής απόδοσης αποτελείται από μια σειρά οδηγιών, οι οποίες είτε υποβάλλονται σε αναθεώρηση επί του παρόντος είτε προγραμματίζεται να αναθεωρηθούν. Η οδηγία για την ενεργειακή απόδοση (2012/27/ΕΕ), η οποία τέθηκε σε ισχύ τον Δεκέμβριο του 2012, απαιτεί από τα κράτη μέλη να ορίζουν ενδεικτικούς εθνικούς στόχους ενεργειακής απόδοσης. Με τον τρόπο αυτό διασφαλίζεται ότι η ΕΕ θα επιτύχει τον πρωταρχικό στόχο της περί μείωσης της κατανάλωσης ενέργειας κατά 20% έως το 2020. Τα κράτη μέλη είναι ελεύθερα να καθιστούν τις ελάχιστες αυτές απαιτήσεις πιο αυστηρές, στην προσπάθειά τους να εξοικονομηθεί ενέργεια. Η οδηγία εισάγει επίσης μια δεσμευτική δέσμη μέτρων, ώστε να βοηθήσει τα κράτη μέλη να επιτύχουν τον εν λόγω στόχο. Παράλληλα ορίζει νομικά δεσμευτικούς κανόνες για τους τελικούς χρήστες και τους προμηθευτές ενέργειας.

Η οδηγία για τον οικολογικό σχεδιασμό (2009/125/ΕΚ), η οδηγία για την επισήμανση της ενεργειακής απόδοσης (2010/30/ΕΕ) και η οδηγία για την ενεργειακή απόδοση των κτιρίων (2010/31/ΕΕ) θέσπισαν περαιτέρω πρότυπα ενεργειακής απόδοσης για προϊόντα και κτίρια. Το 2014 η Επιτροπή δημοσίευσε μια ανακοίνωση (COM(2014)0520) σχετικά με την ενεργειακή απόδοση. Σε αυτή  κατέληγε στο συμπέρασμα ότι απαιτούνταν επιπλέον προσπάθειες από μέρους των κρατών μελών, εφόσον, σύμφωνα με την ανάλυσή της, η ΕΕ θα ήταν σε θέση να επιτύχει εξοικονόμηση ενέργειας μόνο κατά 18-19% έως το 2020.

Σύμφωνα με την «Έκθεση προόδου για την εφαρμογή της οδηγίας για την ενεργειακή απόδοση» (COM(2015)0574), η οποία δημοσιεύτηκε στις 18 Νοεμβρίου 2015, τα κράτη μέλη προβλέπεται να επιτύχουν εξοικονόμηση πρωτογενούς ενέργειας μόνο κατά 17,6% έως το 2020. Κατά συνέπεια, στον «Χάρτη πορείας για την Ενεργειακή Ένωση» του 2015 (COM(2015)0572) ανακοινώθηκε αναθεώρηση των οδηγιών περί ενεργειακής απόδοσης.

Στις 30 Νοεμβρίου 2016, η Επιτροπή παρουσίασε το πακέτο προτάσεων «Καθαρή ενέργεια για όλους τους Ευρωπαίους» (COM(2016)0860) με σκοπό την εναρμόνιση της νομοθεσίας της ΕΕ για την ενέργεια με τους νέους στόχους αναφορικά με το κλίμα και την ενέργεια για το 2030, καθώς και τη συμβολή στους στόχους της Ενεργειακής Ένωσης του 2015 (COM(2015)0080). Ένα από τα βασικά στοιχεία της Ενεργειακής Ένωσης είναι η εξασφάλιση «προτεραιότητας στην ενεργειακή απόδοση», προκειμένου να επιτευχθεί ασφαλής, βιώσιμος, ανταγωνιστικός και οικονομικά προσιτός ενεργειακός εφοδιασμός στην ΕΕ. Στην αναθεωρημένη οδηγία, η Επιτροπή προτείνει έναν φιλόδοξο στόχο ενεργειακής απόδοσης κατά 30% για το 2030.

Κατά την παρακολούθηση της πορείας επίτευξης αυτού του κεντρικού στόχου εντοπίστηκαν ουσιαστικές αποκλίσεις.  Για τον λόγο αυτό κρίθηκε σκόπιμο να υπάρξει επικαιροποίηση τόσο των δεσμεύσεων όσο και των μηχανισμών που θα πρέπει να τεθούν σε εφαρμογή. Αυτό είχε ως αποτέλεσμα, τον Οκτώβριο του 2012, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή να θεσπίσει τη νέα Οδηγία 2012/27/ΕΕ για την ενεργειακή απόδοση.  Η νέα οδηγία έχει σαφή προσανατολισμό στην επίτευξη του συνολικού στόχου ενεργειακής απόδοσης για τη μείωση κατά 20% της κατανάλωσης πρωτογενούς ενέργειας έως το 2020.

Η απαίτηση για την τροποποίηση της Οδηγίας 2006/32/ΕΚ για τις ενεργειακές υπηρεσίες και η υιοθέτηση της νέας Οδηγίας 2012/27/ΕΕ για την ενεργειακή απόδοση προήλθε ως αποτέλεσμα:

(α) των ενδείξεων απόκλισης της επίτευξης του στόχου της Οδηγίας 2006/32/ΕΚ, σύμφωνα με τα ήδη υποβληθέντα εθνικά Σχέδια Δράσης Ενεργειακής Απόδοσης (ΣΔΕΑ Ι & ΙΙ) από τα κράτη μέλη, 

(β) και της ανάγκης επικαιροποίησης του νομικού πλαισίου για την ενεργειακή απόδοση στην ΕΕ.

Η Οδηγία 2012/27/ΕΕ τέθηκε σε ισχύ στις 4 Δεκεμβρίου 2012, καταργώντας την Οδηγία 2006/32/ΕΚ και την Οδηγία 2004/8/ΕΚ για τη συμπαραγωγή, με προθεσμία συμμόρφωσης έως τις 5 Ιουνίου 2014. Η πρόοδος στην πορεία προς τον ενδεικτικό στόχο εξοικονόμησης ενέργειας κατά 9% έως το 2016 βάσει της Οδηγίας 2006/32/ΕΚ αποτελεί σημείο αναφοράς στο πλαίσιο της Οδηγίας 2012/27/ΕΕ και μέρος του παρόντος Εθνικού Σχεδίου Δράσης Ενεργειακής Απόδοσης (ΕΣΔΕΑ).

Το τρέχον  Θεσμικό Πλαίσιο Ενεργειακής Απόδοσης αποτελείται από μια σειρά οδηγιών, οι οποίες είτε υποβάλλονται σε αναθεώρηση επί του παρόντος είτε προγραμματίζεται να αναθεωρηθούν. Η οδηγία για την ενεργειακή απόδοση (2012/27/ΕΕ), η οποία τέθηκε σε ισχύ τον Δεκέμβριο του 2012, απαιτεί από τα κράτη μέλη να ορίζουν ενδεικτικούς εθνικούς στόχους ενεργειακής απόδοσης, διασφαλίζοντας με αυτόν τον τρόπο ότι η ΕΕ θα επιτύχει τον πρωταρχικό στόχο της περί μείωσης της κατανάλωσης ενέργειας κατά 20% έως το 2020.

Τα κράτη μέλη είναι ελεύθερα να καθιστούν τις ελάχιστες αυτές απαιτήσεις πιο αυστηρές, στην προσπάθειά τους να εξοικονομηθεί ενέργεια. Η οδηγία εισάγει επίσης μια δεσμευτική δέσμη μέτρων, ώστε να βοηθήσει τα κράτη μέλη να επιτύχουν τον εν λόγω στόχο, ενώ επίσης ορίζει νομικά δεσμευτικούς κανόνες για τους τελικούς χρήστες και τους προμηθευτές ενέργειας. Η οδηγία για τον οικολογικό σχεδιασμό (2009/125/ΕΚ), η οδηγία για την επισήμανση της ενεργειακής απόδοσης (2010/30/ΕΕ) και η οδηγία για την ενεργειακή απόδοση των κτιρίων (2010/31/ΕΕ)θέσπισαν περαιτέρω πρότυπα ενεργειακής απόδοσης για προϊόντα και κτίρια.

[/nextpage]

[nextpage title=”Επερχόμενες Μεταβολές” ]

Ενεργειακοί Στόχοι

Η ενεργειακή απόδοση αποτελεί σήμερα στρατηγική προτεραιότητα για την Ενεργειακή Ένωση.  Για τον λόγο αυτό η ΕΕ  την έχει θέσει ως προτεραιότητα στο διαμορφούμενο θεσμικό πλάισιο. Το γεγονός αυτό επιβλήθηκε ιδιαίτερα μετά την διαπίστωση σύμφωνα με τις εκτιμήσεις της ΕΕ ότι οι στόχοι που είνα τεθεί από το 2006 σχετικά με την μείωση της ετήσιας κατανάλωσης πρωτογενούς ενέργειας κατά 20% έως το 2020 (σε σύγκριση με τις προβλέψεις για την κατανάλωση ενέργειας το 2020) θα επιτυγχάνονταν μόνον κατά το ήμισυ. Τα μέτρα ενεργειακής απόδοσης δεν αποτελούν αυτοσκοπό.  Στοχεύουν αφενός στην ασφάλεια του ενεργειακού εφοδιασμού, την μείωση των εκπομπών αερίων του θερμοκηπίου και των δαπανών εισαγωγής ενέργειας και αφετέρου στην βελτίωση της ανταγωνιστικότητας της ΕΕ.  Αυτό συμβαίνει γιατί η ενέργεια αποτελεί βασικό παράγοντα κόστους για το σύνολο των δραστηριοτήτων.

Το 2014 η Επιτροπή δημοσίευσε μια ανακοίνωση (COM(2014)0520) σχετικά με την ενεργειακή απόδοση.  Στην ανακοίνωση αυτή κατέληγε στο συμπέρασμα ότι απαιτούνταν επιπλέον προσπάθειες από μέρους των κρατών μελών. Αυτό γιατί σύμφωνα με την ανάλυσή της, η ΕΕ θα ήταν σε θέση να επιτύχει εξοικονόμηση ενέργειας μόνο κατά 18-19% έως το 2020. Σύμφωνα με την «Έκθεση προόδου για την εφαρμογή της οδηγίας για την ενεργειακή απόδοση» (COM(2015)0574), η οποία δημοσιεύτηκε στις 18 Νοεμβρίου 2015, τα κράτη μέλη προβλέπεται να επιτύχουν εξοικονόμηση πρωτογενούς ενέργειας μόνο κατά 17,6% έως το 2020. Κατά συνέπεια, στον «Χάρτη πορείας για την Ενεργειακή Ένωση» του 2015 (COM(2015)0572) ανακοινώθηκε η αναθεώρηση των οδηγιών περί ενεργειακής απόδοσης.

Στις 30 Νοεμβρίου 2016, η Επιτροπή παρουσίασε το νέο πακέτο προτάσεων «Καθαρή ενέργεια για όλους τους Ευρωπαίους» (COM(2016)0860).  Στόχος είναι η εναρμόνιση της νομοθεσίας της ΕΕ για την ενέργεια με τους νέους δείκτες αναφορικά με το κλίμα και την ενέργεια για το 2030.  Επίσης τα μέτρα αναμένεται να συμβάλλουν στους στόχους της Ενεργειακής Ένωσης του 2015 (COM(2015)0080). Ένα από τα βασικά στοιχεία της Ενεργειακής Ένωσης είναι η εξασφάλιση «προτεραιότητας στην ενεργειακή απόδοση», προκειμένου να επιτευχθεί ασφαλής, βιώσιμος, ανταγωνιστικός και οικονομικά προσιτός ενεργειακός εφοδιασμός στην ΕΕ. Στην αναθεωρημένη οδηγία, η Επιτροπή προτείνει έναν φιλόδοξο στόχο ενεργειακής απόδοσης κατά 30% για το 2030.

Ενσωμάτωση στην Εθνική Νομοθεσία

Στην χώρα μας και με σημαντική καθυστέρηση δόθηκε για διαβούλεση στις 26/6/2015 από το Υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας το σχέδιο νόμου για την ενσωμάτωση της Οδηγίας 2012/27/ΕΕ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου στο Ελληνικό δίκαιο. Η οδηγία 2012/27/ΕΕ αποσκοπεί στην προώθηση της ενεργειακής απόδοσης στα κράτη μέλη της ΕΕ με τη θέσπιση ενός κοινού πλαισίου μέτρων πολιτικής και δράσεων. Η Οδηγία αυτή ενσωματώθηκε τελικά στο Ελληνικό Δίκαιο με την ψήφιση και δημοσίευση του Ν.4342/2015 (ΦΕΚ Α 143/09-11-2015). Παράλληλα δε επέρχονται τροποποιήσεις στις Οδηγίες 2009/125/ΕΚ και 2010/30/ΕΕ ενώ καταργούνται οι Οδηγίες 2004/8/ΕΚ και 2006/32/ΕΚ όπως αυτές είχαν τροποποιηθεί από την Οδηγία 2013/12/ΕΕ.

[/nextpage]

Εκδηλώσεις

Sustainable District Energy Conference 2019

Sustainable District Energy Conference 2019

Sustainable District Energy Conference 2019

Το συνέδριο 1st Sustainable District Energy Conference 2019 πραγματοποιείται από τις 23 έως και τις 25 Οκτωβρίου 2019 στο Reykjavik της Ισλανδίας.  Στόχος του συνεδρίου είναι να παρουσιάσει  μια εικόνα των πιθανών επιπτώσεων της χρήσης ανανεώσιμων πηγών ενέργειας στους τομείς:

  • Ενεργειακή ασφάλεια
  • Επίπεδο εκπομπών Αερίων του θερμοκηπίου
  • Βελτίωση της Ποιότητας ζωής
  • Μείωση του κόστους θέρμανσης

Στο νέο πλαίσιο που θέτει η συμφωνία των Παρισίων για την κλιματική αλλαγή, τα κράτη μέλη της ΕΕ εξετάζουν τον τρόπο με τον οποίο θα εκπληρώσουν τις δεσμεύσεις και τους στόχους που έχουν αναλάβει.   Ο τομέας οικιακής και βιομηχανικής θέρμανσης και ψύξης στην Ευρωπαϊκή Ενωση   αποκτά ιδιαίτερη βαρύτητα για τον σκοπό αυτό.  Σήμερα σημετέχει με ποσοστό ~ 51%  στην τελική κατανάλωση της ΕΕ.  Για τον λόγο αυτό αποτελεί κύριο πεδίο ενδιαφέροντος για την Ευρωπαϊκή επιτροπή   η μείωση των εκπομπών διοξειδίου του άνθρακα που προέρχονται από τον τομέα αυτό.

Η θέρμανση χώρων  αντιπροσωπεύει το μεγαλύτερο μέρος του φορτίου αυτού.  Με την μετάβαση από τα ορυκτά καύσιμα προς τις ανανεώσιμες πηγές ενέργειας, όπως η γεωθερμία και τα ηλιοθερμικά συστήματα,  οι εκπομπές CO2 θα μπορούσαν να μειωθούν σημαντικά.

Η περίπτωση της Ισλανδίας είναι χαρακτηριστική.  Ο τρόπος με τον οποίο η χώρα πραγματοποίησε την μετάβση από τα ορυκτά καύσιμα στις ανανεώσιμες πηγές ενέργειας θα παρουσιαστεί ως παράδειγμα αναφοράς. Η πρακτική της μετάβασης που ακολουθήθηκε μπορεί να υιοθετηθεί για παρόμοιες ενεργειακές μεταβάσεις σε όλη την Ευρώπη και ευρύτερα. Το συνέδριο θα επικεντρωθεί επίσης στον ρόλο της καινοτομίας σε τέτοιες μεταβάσεις.

Το Sustainable District Energy Conference 2019 θα προσφέρει μια γεμάτη ατζέντα με έως και έξι εργαστήρια και οκτώ συνεδριάσεις. Συνολικά αναμένεται να συμμετάσχουν περίπου 50 ομιλητές και καθηγητές στην εκδήλωσή.